کنکاش ویژه

سهم ایران از دریای خزر از ۵۰٪ به ۱۱٪ کاهش یافته؟ همه‌چیز درباره سهم ایران از دریای خزر

🗣️ در دوره شوروی، یعنی زمانی که فقط ۲ کشور در دریای خزر ساحل داشتند هم مالکیت خزر ۵۰-۵۰ نبود؛ چراکه ساحل شوروی تا جنوب دریای خزر، یعنی آذربایجان کنونی امتداد داشت و منطقا ایران نمی‌توانست مالک دریایی باشد که ساحل آن برای کشور دیگری است!

🗣️ با فروپاشی شوروی، کشورهای ساحلی به ۵ کشور افزایش یافتند.

🗣️ مشکل اصلی سهم از آب نیست. کشتی‌های ایرانی برای تردد با هیچ مانع حقوقی روبه‌رو نیستند. دعوای اصلی سر بستر دریا و منابع زیر آن است.

🗣️ ایران سال‌ها قبل پیشنهاد داد سهم همه مساوی و ۲۰ درصد باشد، اما بقیه کشورها قبول نکردند.

🗣️ از طرفی، چون ایران کمترین طول خط ساحلی را دارد، سهمش بر این اساس حدود ۱۳ درصد می‌شود که ایران زیر بار آن هم نرفته است.
گره کار کجاست؟

1️⃣ دولت ایران در سال ۲۰۱۸ کنوانسیون آکتائو را امضا کرد. اما چون مجلس هنوز آن را تصویب نکرده، هیچ تعهد اجرایی ایجاد نشده است.

2️⃣ در این کنوانسیون هم فعلا هیچ اشاره‌ای به حدود مرزی نشده و مواردی مثل برداشت از منابع همچنان مورد توافق قرار نگرفته است.

3️⃣ طبق مفاد این کنوانسیون، حضور شناورهای مسلح بیگانه ممنوع و رفت‌وآمد هر شناوری صرفا با پرچم ۵ کشور ساحلی مجاز است.

✔️ شرط اجرای این کنوانسیون، پذیرش همه ۵ کشور است.

4️⃣ اتفاقا عدم تصویب آن توسط ایران فعلا یک اهرم قدرت است و قدرت چانه‌زنی‌ به ایران داده.

5️⃣ اگر کنوانسیون با تفاهمات جدید اجرا شود، ترکمنستان و آذربایجان می‌توانند بدون رضایت ایران، در بستر دریا خط لوله گاز بکشند.

💡 این اتفاق کریدور زنگزور و طرح «جهان ترک» را تقویت می‌کند.

🔍 نکته جالب و خلاف روایت سلطنت‌طلبان اینجاست که روسیه هیچ‌گاه فشاری برای تصویب موارد جدید این کنوانسیون به ایران نیاورده. چون صادرات گاز این کشورها به اروپا، سهم روسیه را در بازار انرژی کم می‌کند.

💬 مجلس ایران هم با توجه به همین آثار سیاسی و امنیتی، بعید است به این راحتی‌ها آن را تصویب کند.